We were the people your parents warned you about

Floor van der Maas

‘We are the people your parents warned you about1, het motto van de motorclub Bandidos MC en misschien ook wel de meest algemeen geldende indruk die mensen over motorclubs hebben. Het eerste beeld dat veel mensen te binnen schiet als ze denken aan een motorclub is een groep mannen met baarden en tatoeages rondrijdend op hun motors alsof de wereld van hen is. Vele van deze motorclubs hebben een niet al te beste reputatie, dit mede doordat een groot deel van hun activiteiten vaak niet geheel legaal zijn. Er heerst tegenwoordig een constante strijd tussen de motorclubs en het OM over of er zich wel of geen illegale dingen afspelen binnen de gesloten deuren van de motorclubs.

De wereld van de motorclubs is heel mysterieus. Er hangt een soort grijze waas omheen. Het is in elk geval zeker geen wereld waarin je zomaar even binnenkomt. De gehele dynamiek van een motorclub is gebaseerd op vertrouwen en broederschap en een ‘brother’, die word je niet zomaar. Het worden van een ‘brother’ is een proces dat zomaar een aantal jaar kan duren en wat je misschien wel het beste kan vergelijken met een hele lange ontgroening van een studentenvereniging. Eenmaal in de MC heb je ‘brothers’ voor het leven of totdat je de club met ‘bad standing’ moet verlaten2.

Respect en regels, daar draaien motorclubs op. Hun eigen regels in het bijzonder, met de regels van de overheid hebben ze klaarblijkelijk meer moeite. Het zijn vooral de zogenoemde 1%MC’s of ‘outlaw motorclubs3, waar het OM de meeste confrontaties mee heeft. Deze clubs en hun leden hebben zichzelf buiten de wet geplaatst, maken hun eigen regels en weigeren zich aan te passen aan de ‘normale’ standaard. In Nederland zijn er een stuk of 15 van deze zogenoemde 1%MC’s actief. De meest bekende 1%MC’s zijn de Hells Angels MC, Bandidos MC, Satudarah MC en No Surender MC, dit omdat deze clubs vaak negatief in het nieuws voorbij komen.

Deze 1%MC’s komen niet alleen voor verkeersboetes in aanraking met het OM. Criminaliteit, witwassen en bedreigingen hebben allemaal al een keer de revue gepasseerd bij één van 1%MC’s of bij een van haar leden. Iets wat hiernaast nog opvalt, is dat ruim 85% van de leden van de outlaw motorclubs in Nederland een strafblad heeft.4 Dit wil natuurlijk nog helemaal niks zeggen, maar in combinatie met deze feiten doet dit toch wel enig vraagteken oproepen over wat voor clubs de 1%MC’s zijn.

Jammer is dat dit vraagteken in vele gevallen een vraagteken moet blijven. Het is erg lastig om te weten te komen wat er zich binnen de gesloten poorten van de 1%MC’s afspeelt. Het is een heel gesloten wereld en door bovenstaande ‘ontgroening’ weten de MC’s goed het kaf van het koren te scheiden. Hierdoor weet, behalve de leden, bijna niemand wat er zich echt binnen de poorten afspeelt, wat het lastig maakt om de MC’s of haar leden te kunnen vervolgen. Een vermoeden alleen is natuurlijk niet genoeg.

Dat het lastig is om een motorclub te verbieden is, het OM na jaren van proberen in elk geval heel duidelijk. Al jaren voert zij een strijd tegen de 1%MC’s om hen te laten verbieden op grond van het zijn van een criminele organisatie. De eerste 1%MC’s waarbij zij dit probeerde, was het Harlingse chapter van de Hell’s Angels. Echter zonder succes: in 2009 oordeelde de Hoge Raad dat de ‘chapters5’ niet konden worden gezien als criminele organisaties. Leden van de ‘chapters’ maakten zich volgens de Hoge Raad wel schuldig aan maatschappelijk ongewenst gedrag, maar het ging volgens de Hoge Raad te ver om de vereniging te verbieden dit zou namelijk een te grote inbreuk zijn in de vrijheid van vereniging en vergadering, wat een grondbeginsel is van de democratische rechtstaat.6

De strijd van het OM ging gestaag verder en in 2016 boekte justitie meer succes tegenover de outlaw motorclubs, een aantal invallen in clubhuizen van 1%MC’s leverde mooie resultaten op. Dankzij de vondsten, konden verschillende burgemeesters clubhuizen van outlaw motorclubs op verdenkingen van bijvoorbeeld de Opiumwet en verkeerde of niet aanwezige vergunningen sluiten.7 Het zijn maar kleine stappen, maar als je alles bij elkaar op gaat tellen, wordt het toch steeds lastiger om een outlaw motorclub te zijn.

Op 20 december 2017 werd vriend en vijand toch verbaasd door de uitspraak van de rechtbank Midden- Nederland. De rechtbank verbood en ontbond Bandidos MC Holland op grond van het zijn van een verstoring van de openbare orde en het zijn van een vereniging die criminaliteit verheerlijkt. Naast de Bandidos MC heeft de rechtbank ook haar moederorganisatie Bandidos Motercycle Club verboden8. Hiermee wordt voorkomen dat internationale leden van de Bandidos zich in Nederland gaan vestigen.9 De Bandidos MC Holland gaan tegen de uitspraak in beroep, zij zijn er van overtuigd dat zij kunnen aantonen dat alle afdelingen van de Bandidos MC aparte verenigingen zijn en hierdoor niet als een eenheid kunnen worden gezien.10

De grote vraag is nu natuurlijk: ‘wat is er in die bijna 10 jaar veranderd, dat de rechter zijn standpunt zo radicaal heeft verandert?’. Beide zaken hebben veel gelijkenissen, maar er zijn natuurlijk ook genoeg verschillen. Allereerst zijn het niet de Hell’s Angels MC, maar de Bandidos MC die afgelopen 20 december terechtstonden. Het OM heeft aangegeven voor de Bandidos MC te hebben gekozen, omdat zij weliswaar een kleinere organisatie is, maar er wel sprake is van zwaarwegende feiten, zoals ernstige geweldsmisdrijven, afpersing en grootschalige internationale drugshandel.11 Ten tweede heeft het OM er deze keer voor gekozen om niet voor een strafzaak te gaan, maar naar de civiele rechter te stappen. Het derde punt is misschien wel het meest belangrijke punt: hoewel de wet natuurlijk niet is verandert, is er wel een uitspraak bijgekomen die een verbod op een vereniging mogelijk heeft gemaakt. Namelijk de uitspraak over pedofielenvereniging Martijn die in 2014 door de Hoge Raad verboden werd verklaard.12

Met de uitspraak in 2014 heeft de Hoge Raad haar drempel als het ware verlaagd. De rechter in de zaak tegen stichting Martijn constateerde dat de stichting seksuele relaties tussen volwassenen en kinderen verheerlijkte en beschouwde dit als een fundamentele inbreuk op de rechten van het kind. Hiermee zette deze rechter de fundamentele rechten van het kind pal tegenover het fundamentele recht op de vrijheid van vereniging en vergadering en stelde dat de fundamentele rechten van het kind in deze casus belangrijker waren. Stichting Martijn heeft geen strafbare feiten gepleegd, maar werd toch verboden, omdat het gedachtegoed haaks stond op het belang van onze maatschappij. Deze uitspraak zette de deuren op voor een veroordeling van de motorclubs op grond van verheerlijking van criminaliteit door de vereniging.13

Het is dan ook precies deze verlaagde drempel die gebruikt is in de uitspraak van de rechtbank afgelopen 20 december. De rechtbank stelt dat de Bandidos MC naast een gevaar voor de openbare orde zich schuldig maakt aan verheerlijking van criminaliteit binnen de MC. Deze verheerlijking komt mede naar voren in het beloningssysteem waarbij leden die zich schuldig maken aan (ernstig) geweld ten bate van de motorclub worden beloond met een ‘expect no mercy-patch’, het 1% teken. Volgens de rechtbank plaatsen de leden van de Bandidos MC zich met het gebruik van dit teken expliciet buiten de wet.14

Het vonnis van de Bandidos MC heeft voor het OM de deur opengezet om nog meer 1%MC’s te gaan proberen te vervolgen met als einddoel ze te laten verbieden. De eerstvolgende zaak die aan de orde komt is tegen de Satudarah MC. Ook het ministerie van Justitie en Veiligheid is aan het werken aan een wet die een verbod op 1%MC’s op ministerieel niveau mogelijk maakt, waardoor vervolgen voor het OM gemakkelijker wordt.15

Al met al wordt het voor de 1%MC’s steeds moeilijker om te bestaan. Hun bestaansrecht wordt bedreigd als ze zich niet besluiten aan te passen aan de ‘normale standaard’ waar iedereen zich in Nederland aan hoort te houden. Er is natuurlijk niks mis met het zijn van een motorclub an sich, zolang het dan ook maar echt blijft bij motorrijden en plezier maken met je ‘brothers’, in plaats van het zich bevinden in een web van criminele activiteiten en een gevaar zijn voor de openbare orde. Een nieuw motto zou misschien wel kunnen worden: ‘We were the people your parents warned you about’.

[1]z.a., ‘Bandidos MC’, (online geraadpleegd 9 december 2017), https://www.nationalgeographic.com.au/people/bandidos-mc.aspx
[2] z.a., ‘Outlawbikers in Nederland’, (online geraadpleegd: 10 december 2017), https://www.politie.nl/binaries/content/assets/politie/algemeen/publicaties-archief/outlawbikers-in-nederland.pdf p.51-54
[3] z.a., ‘Hells Angels en andere 1% MC’s in Nederland’, (online geraadpleegd: 10 december 2017), https://1percent.nl/PDF/2010HellsAngelsenandere1percentMCsinNederland.pdf
[4] A. Kouwenhoven, M. Kuiper, ‘Motorclubs crimineler dan gedacht’, (online geraadpleegd 12 december 2017),  https://www.nrc.nl/nieuws/2017/09/27/motorclubs-crimineler-dan-gedacht-13226462-a1575143
[5] Chapter, een regionale afdeling van een MC.
[6] ECLI:NL:HR:2009:BI1124
[7] D. Molenaar, ‘Hoorzitting over sluiting clubhuis No Surrender Emmen’, (online geraadpleegd: 8 januari 2018), https://www.dvhn.nl/drenthe/Hoorzitting-over-sluiting-clubhuis-No-Surrender-Emmen-22180120.html P. van Dijk, ‘Motorclub TTT moet weg uit illegaal clubhuis Soest’, (online geraadpleegd 8 januari 2018), https://www.ad.nl/amersfoort/motorclub-ttt-moet-weg-uit-illegaal-clubhuis-soest~aca1c7ac/
[8] ECLI:NL:RBMNE:2017:6241
[9]ECLI:NL:RBMNE:2017:6241
[10] z.a., ‘Bandidos per direct verboden, rechter ziet cultuur van wetteloosheid’, (online geraadpleegd 10 januari 2018), https://nos.nl/artikel/2208509-bandidos-per-direct-verboden-rechter-ziet-cultuur-van-wetteloosheid.html
[11] E. Stoker, ‘Een verbod op een motorclub, het OM doet een nieuwe poging’, (online geraadpleegd 8 januari 2018), https://www.volkskrant.nl/binnenland/een-verbod-op-een-motorclub-het-om-doet-een-nieuwe-poging~a4519647/
[12] ECLI:NL:HR:2014:948
[13]E. Stoker, ‘Een verbod op een motorclub, het OM doet een nieuwe poging’, (online geraadpleegd 8 januari 2018), https://www.volkskrant.nl/binnenland/een-verbod-op-een-motorclub-het-om-doet-een-nieuwe-poging~a4519647/
[14]ECLI:NL:RBMNE:2017:6241
[15] P. Hotse Smit, ‘Die kopstukken van Satudarah opgepakt, justitie gaat proberen motorclub te verbieden’, (online geraadpleegd: 10 januari 2018), https://www.volkskrant.nl/binnenland/drie-kopstukken-satudarah-opgepakt-justitie-gaat-proberen-motorclub-te-verbieden~a4518638/

Video
Share

Your name

Your e-mail

Name receiver

E-mail address receiver

Your message

Send

Share

E-mail

Facebook

Twitter

Google+

LinkedIn

Contact

Send

Sign up

Sign up